Hiểm hoạ của việc lẫn lộn giữa quả táo và quả chuối

Qua thời gian, sự thật có thể bị trôn vùi trong những tranh cãi không ngừng nghỉ. Từ trường hợp đến luận điểm, hơn 5 năm trước, 4 vị giáo sư danh tiếng đến từ trường đại học Laval đã cùng tham gia tố cáo “sự nhầm lẫn về mặt bản chất giữa những khoáng chất được gọi chung bằng cái tên thương mại “amiăng”.

Trong một bài báo được xuất bản bởi tờ nhật báo Quebec daily Le Soleil, một nhóm những nhà địa chất học và kỹ sư uy tín đã giải thích rõ ràng sự khác biệt giữa amiăng chrysotile và amiăng amphibole đồng thời chỉ rõ sự an toàn của amiăng chrysotile khi phơi nhiễm với cơ thể con người. Họ cũng phản ánh về sự thật rằng phương pháp mà Viện Y tế Công Quốc gia Quebec (INSPQ) sử dụng để đánh giá nồng độ các sợi trong các mô đã không làm rõ sự khác biệt giữa amiăng chrysotile và bất kỳ loại sợi nào khác, thậm chí cả sợi cellulose. Các nhà khoa học cũng phàn nàn rằng: “Điều đó không thu về những thông tin đáng tin cậy và được sử dụng trong những tranh luận gần đây nhằm trộn lẫn các loại rau, chuối, táo và các loại trái cây khác. Như là món salad vậy!”

Những tiếng nói mà 5 năm trước đã nhấn mạnh rằng INSPQ đã sử dụng các tiếp cận khoa học chặt chẽ, như được khuyến cáo bởi Viện Quốc gia Hoa Kỳ về Sức khoẻ và An toàn Nghề nghiệp, đã chìm đi trong sự huyên náo của những người đối lập mang tư tưởng thiên vị. Hơn bao giờ hết, họ nên lắng nghe.

Những tranh cãi xung quang việc sử dụng an toàn amiăng chrysotile bị gây hỗn loạn bởi sự nhầm lẫn giữa những loại khoáng vật có cùng tên thương mại – amiăng. Bản thân amiăng không phải là khoáng sản, dó chỉ là cái tên được sử dụng để thương mại hoá hàng hoạt các sản phẩm chứa sợi khoáng có đặc tính cơ học, nhiệt học và hoá học cụ thể. Thực tế, có đến 6 loại chất khoáng thuộc 2 nhóm khác nhau: amiăng serpentine với hình dạng xoắn, cấu trúc sợi mềm và linh hoạt và nhóm amiăng amphibole gồm những sợi có cấu trúc hình kim. Thành phần hoá học của amphibole (gồm có Fe, Mg, Ca, Na) và tính chất vật lý rất khác nhau. Amiăng chrysotile và amiăng amphibole không phát triển trong cùng môi trường địa chất, do vậy, ngoài việc cùng tồn tại ở dạng sợi, chúng là những chất khoáng rất khác nhau. Để gộp chúng lại với nhau không khác gì việc nhầm lẫn giữa chuối và táo.

Trong những tranh luận về sức khoẻ gần đây, chúng tôi đặc biệt lo ngại về sự nhầm lẫn của những khoáng chất dạng sợi, với tên thường gọi là amiăng, sẽ tiếp tục củng cổ những định kiến có sẵn. Rõ ràng, nhiều người tham dự không có đủ kiến thức hay chuyên môn về sự khác nhau của những loại sợi nêu trên. Có rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng thời gian sợi amphibole ở trong cơ thể người dài hơn 10 lần so với sợi amiăng trắng. Những nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng số lượng sợi amiăng chrysotile phải nhiều hơn hàng trăm lần sợi amphibole để gây nên những hệ quả tương tự. Mặc cho rất nhiều bằng chứng khoa học đã chứng minh những ảnh hưởng khác nhau của 2 nhóm trên đối với sức khoẻ, amiăng chrysotile và amiăng amphibole vẫn bị nhầm lẫn với nhau dưới cái tên amiăng.

Chúng tôi lấy làm tiếc rằng Viện Y tế Công Quốc gia Quebec đã không làm rõ sự khác biệt đó. Cụ thể, Viện đã sử dụng phương pháp chỉ tính toán số lượng sợi mà không phân biệt chúng. Điều đó có nghĩa rằng nồng độ sợi amiăng được tính bởi INSPQ đã nhóm các loại sợi với nhau mà không phân biệt nguồn gốc. Điều này thu được những thông số không đáng tin cậy và sử dụng chúng trong những nghiên cứu gần đây để gây nhầm lẫn giữa các loại sợi.

Do đó, chúng tôi nghĩa rằng việc phân biệt các loại sợi là điều thiết yếu khi tranh luận về việc sử dụng chúng. Những nghiên cứu dịch tễ học cần xét tính khác nhau về măt khoáng học của các sợi để xác định rõ những rủi rõ liên quan đến việc sử dụng chúng. Đó là những gì mà Viện Quốc gia Hoa Kỳ về Sức khoẻ và An toàn Nghề nghiệp đã khuyến nghị. Phương pháp được sử dụng bởi INSPQ phải cho phép sự phân biệt sữa các loại sợi. Những người ra quyết định dựa vào những thông tin toàn vẹn và đáng tin cậy của họ để lập nên những tiêu chí trong việc sử dụng an toàn amiăng chrysotile. Chúng ta phải dừng ngay việc nhầm lẫn này.

Bài viết được đăng trên tờ nhật báo Quebec daily Le Soleil